Yazılara geri dön
Civic Stories Yayın: 3 Haziran 2026

İstanbul İtfaiyesi'nin pati mesaisi

İBB veri setleriyle analiz: İtfaiye ekiplerinin yangın dışı acil durum müdahalelerindeki rolü.

Belediye açık veri setleri SVG tabanlı etkileşimli grafikler Framer Motion animasyonları Astro CaseStudyLayout
İstanbul İtfaiyesi'nin pati mesaisi

Özet

Grafikle Başla

Bu veri kümesi 2021-2025 yılları İstanbul İtfaiyesi ekiplerinin müdahale ettiği yangın olmayan diğer itfai olayları içermektedir. Cesur itfaiyecilerimizi hep alevlerle savaşırken hayal ederiz; oysa veriler, onların aynı zamanda sevimli kedi dostlarımızın en büyük koruyucusu olduğunu gösteriyor: Teşkilatın en şefkatli mesaisi kedi kurtarma seferberliği!

296K+ İncelenen Vaka
4,2 Kat Yaz Dönemi Artışı
%98 Boş İhbar Artışı

İtfaiye dendiğinde akla ilk olarak alevlerle savaşan ekipler gelse de, İstanbul İtfaiyesi’nin günlük mesaisi yangınların çok daha ötesine uzanıyor. İBB Açık Veri Portalı’nda yayınlanan ve yangın dışındaki acil durum müdahalelerini içeren veri kümesi, İtfaiye ekiplerinin kent hayatındaki görünmeyen ama kritik rolünü gözler önüne seriyor. Bu veriler, özellikle sokak hayvanlarının kurtarılması ve kentsel güvenlik gibi alanlarda ekiplerin ne denli yoğun bir mesai harcadığını kanıtlıyor.

Gelin, yaklaşık 300 bin vakanın yer aldığı bu acil durum veritabanının fısıldadığı mevsimsel örüntülere birlikte göz atalım. Aşağıdaki etkileşimli görsel akış, size bu görev dağılımlarının hikayesini anlatacak.

Adım 1

Genişleyen Görev Haritası

2021-2025 yılları arasında ekiplerin müdahale ettiği yangın dışı olayların sayısı düzenli bir artış gösterdi. 'Faaliyet Eğilimleri' grafiğinde görüleceği üzere, İtfaiye ekipleri insan hayatını kurtarma ve kentsel tehlikeleri bertaraf etme görevlerinin yanı sıra, adrese gidildiğinde müdahale gerektirmeyen boş ihbarlara da aynı sorumluluk bilinciyle sevk ediliyor.

GÖREV DAĞILIMI ANALİZİ

Yıllık Görevlerin Karşılaştırmalı Gelişimi

2021-2025 yılları arasında İtfaiye ekiplerinin üstlendiği yangın dışı farklı görev gruplarının yıllık seyrini yan yana çubuklarla inceleyin. Kategori başlıklarına tıklayarak grafiği filtreleyebilir ve hacimsel farkları analiz edebilirsiniz.

Grafik, acil durum müdahalelerinin kompozisyonundaki değişimi göstermektedir. Özellikle müdahalesiz sevkler (Faaliyet Yapılmadı) ve hayvan kurtarma vakaları, toplam görev hacmini yukarı çeken iki ana kuvvettir.

Çubukların üzerine gelin. Grafiği filtrelemek için aşağıdaki göstergeleri kullanabilirsiniz.

2025 Toplamı64.628yangın dışı görevlendirme
06.50013.00019.50026.00020212022202320242025

2025 Dağılımı

Faaliyet Yapılmadı (Boş İhbar)
25.836
Hayvan Kurtarma
18.858
Arama ve Kurtarma
8.378
Destek ve Tedbir
5.170
Gaz Kaçağı/Tehlike Tespiti
4.007
Tehlike Bertarafı
2.153
Su Tahliyesi
210
Dekontaminasyon
16

Müdahalesiz Sevkler: Ekiplerin ihbar üzerine olay yerine ulaştığı ancak müdahale gerektirmeyen durumlar, 2025'te 25.836 vaka ile zirveye ulaşarak 2021'den bu yana iki katına çıkmıştır.

Hayvan Kurtarma: Her yıl yaklaşık 18.000 ila 24.000 vaka ile yangın dışı acil durumlar arasında en yüksek hacimli çalışma kalemidir.

Kaynak: İBB Açık Veri PortalıYıllık dağılımı güncellemek için çubuklara tıklayın

Adım 2

Mevsimsel Dağılım Matrisi

Görev türlerini zirve yaptıkları aylara göre analiz ettiğimizde, iklim koşulları ve çevre dinamiklerinin doğrudan etkisini görüyoruz. Kış aylarında yağışlara bağlı su tahliyeleri yoğunlaşırken, yaz aylarında sıcaklık artışıyla birlikte sokak hayvanlarına yönelik kurtarma operasyonları belirgin şekilde artış gösteriyor.

ACİL DURUM MEVSİMSELLİK MATRİSİ

Görev Yoğunluğunun Mevsimsel Ritmi

Her hücre, ilgili ayın 5 yıllık ortalama görev sayısını gösterir. Kış aylarında su tahliyelerinin, Haziran ayında ise hayvan kurtarma vakalarının yoğunlaşma örüntülerini takip edebilirsiniz.

Görev dağılımları mevsimsel döngülerle doğrudan ilişkilidir. Göreli ölçeklendirme, her kategorinin kendi içindeki zirve dönemlerini belirginleştirmektedir.

Ortalama görev sayılarını görmek için hücrelerin üzerine gelin. Renk ölçeklendirmesini aşağıdan değiştirebilirsiniz.

En Yoğun AyHaziranOrtalama 3.327 hayvan kurtarma vakası
OcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAraArama ve KurtarmaHayvan KurtarmaSu TahliyesiTehlike BertarafıDestek ve TedbirDekontaminasyonGaz Kaçağı/Tehlike TespitiFaaliyet Yapılmadı (Boş İhbar)

Kategoriye Göre Ölçeklendirme: Her satırı kendi içinde derecelendirerek, su tahliyeleri gibi görece düşük hacimli ama mevsimsel açıdan belirgin faaliyetlerin yoğunlaştığı dönemleri analiz etmeyi kolaylaştırır.

Genel Ölçeklendirme: Tüm verileri aynı ölçekte karşılaştırarak, hayvan kurtarma ve müdahalesiz sonuçlanan sevklerin mutlak hacimsel ağırlığını ortaya koyar.

Ortalamaları incelemek için hücrelerin üzerine gelin.

Renk yoğunluğu normalize edilmiş hacmi gösterir. Kategoriye göre ölçeklendirmede en yüksek doygunluk, o kategorinin 5 yıllık süreçteki zirve ayını temsil eder.

Adım 3

Haziran Ayındaki Hayvan Kurtarma Dalgalanması

Hayvan kurtarma vakaları her yıl Haziran ayında zirve noktasına ulaşarak aylık 3.000 sınırını aşmaktadır. Bu durum, ilkbaharda doğan meraklı yavruların motor boşlukları veya havalandırma kanalları gibi dar alanlarda sıkışmasıyla ilişkili mevsimsel bir örüntüdür. İtfaiye ekipleri, her yıl bu dönemde gelen acil çağrılara koordineli bir şekilde müdahale etmektedir.

GÖREV KONSANTRASYONU

Haziran Ayındaki Kurtarma Yoğunluğu

Hayvan kurtarma vakaları her yıl Haziran ayında belirgin bir yükseliş göstererek aylık 3.000 seviyesini aşmaktadır. Bu yoğunluk, yaz mevsiminin başlamasıyla birlikte sokaktaki hareketliliğin artmasından kaynaklanmaktadır.

Mevsimsel artışların öngörülebilir olması, yerel yönetimlerin operasyonel planlamayı ve kaynak dağılımını bu dönemlere göre optimize etmesine olanak tanır.

Yılları karşılaştırmak için ayların üzerine gelin. Odaklanmak istediğiniz yılı göstergeden seçebilirsiniz.

2025 Toplam Kurtarma18.858Toplam görevlerin %29.2'i
01.0002.0003.0004.000OcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAra
Odak Yıl2025
Haziran Vakaları3.115
Yaz / Kış Oranı4.4 Kat Zirve

Yaz/Kış Oranı, Haziran ayındaki vaka sayısının Ocak ve Şubat ayları ortalamasına oranını ifade eder. İtfaiye ekipleri, 2025 yılının Haziran ayında kış aylarına kıyasla 4.4 kat daha fazla hayvan kurtarma faaliyeti yürütmüştür.

5 yıllık görev döngüsü karşılaştırmasıYılı vurgulamak için göstergedeki noktalara tıklayın

Verilerin Arkasındaki Hikayeler

1. Yangın Dışı Müdahalelerde Hayvan Kurtarma Ağırlığı

İstanbul İtfaiyesi’nin yangın dışı görev kayıtları incelendiğinde, en büyük hacmi hayvan kurtarma operasyonlarının oluşturduğu görülüyor. Son 5 yılda İtfaiye ekipleri tam 99.033 hayvan kurtarma görevi gerçekleştirdi. Bu sayı, aynı dönemdeki insan kurtarma ve tahliye operasyonlarının (35.430 vaka) neredeyse üç katına denk geliyor. İtfaiye ekipleri, kentsel alanda mahsur kalan sokak hayvanlarının kurtarılmasını asli bir kamu hizmeti sorumluluğu olarak yerine getiriyor.

2. İhtiyatlı Sevkler ve Müdahalesiz Sonuçlanan Çağrılar

İtfaiye ekiplerinin görev yoğunluğunu etkileyen bir diğer önemli kalem ise, olay yerine gidildiği halde müdahale gerektirmeyen durumları ifade eden “Faaliyet Yapılmadı” kayıtlarıdır. 5 yılda toplam 104.138 sevk bu sınıfta yer almıştır. 2021’den 2025’e neredeyse iki katına (%98) çıkan bu durum, ekiplerin gelen ihbarlar karşısında can güvenliğini riske atmamak adına ne kadar ihtiyatlı davrandığını ve her ihbarı aynı hassasiyetle değerlendirerek hızla olay yerine intikal ettiğini gösteriyor.

3. İklim Anomalileri ve Acil Müdahale Gücü

Doğal afetler ve ani hava muhalefetlerinde itfaiye ekiplerinin operasyonel gücü net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Örneğin, normal şartlarda yaz aylarında su tahliyesi görevleri aylık bazda 10-15 civarındayken, Temmuz 2022’de yaşanan ani sel felaketinde İtfaiye ekipleri tam 597 adrese su tahliyesi ve kurtarma desteği sağlamıştır. Benzer şekilde, Kasım 2021’deki fırtına sırasında yaşanan çatı uçmaları ve ağaç devrilmeleri gibi kentsel risklerin bertaraf edilmesinde (1.067 vaka) İtfaiye ekiplerinin gösterdiği hızlı refleks, kent güvenliğinin sağlanmasındaki kritik önemlerini bir kez daha teyit ediyor.


Veri kaynağı: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı (2021 - 2025)

İlgili Çalışmalar

Aynı problem alanını farklı açılardan ilerleten seçili çalışmalar.

Izmir's traffic risk: what crash and breakdown records reveal
Civic Stories

İngilizce makale

Dec 15, 2024

Izmir's traffic risk: what crash and breakdown records reveal

An investigation into Izmir traffic collisions built from more than 17,000 civic records, with charts and a citywide heatmap.

Role: Data cleaning, urban risk analysis, interactive story design

Impact: Turns a large municipal dataset into a public-facing explanation of when and where traffic risk rises.

Izmir Traffic Center records Time-density modeling React scrollytelling graphics Astro editorial flow