İzmir'in 30 ilçesindeki yaş yoğunluğu ile kadın-erkek dengesini aynı görsel akışta okuyan etkileşimli analiz.
İzmir açık nüfus verisi Yaş ve cinsiyet normalizasyonu Bağlı React grafik sistemi Astro anlatı akışı
Kısa Özet
İzmir'in yaş grupları ile cinsiyet dağılımını iki bağlı görünüm içinde birleştiren bu çalışma, ilçe bazlı demografik yoğunluğu hızlı tarama ve detay okuma arasında bölmeden karşılaştırmayı kolaylaştırıyor.
Rol
Veri temizleme, demografik modelleme, etkileşim tasarımı
Etkisi
Demografik veriyi tablo düzeyinden çıkarıp karşılaştırmalı, kamuya açık bir grafik deneyimine dönüştürüyor.
İlçe sayısı
30
İzmir'in tüm ilçeleri yaş grubu dağılımıyla karşılaştırıldı.
Görselleştirme
2 bağlı görünüm
Tarama için ısı matrisi, detay için nüfus piramidi birlikte çalışıyor.
Bağlam ve Problem Alanı
Yaş grubu verileri tablo formatında kaldığında ilçeler arası farkları ve cinsiyet dağılımını karşılaştırmak zorlaşıyor. Yeni yaklaşım, matrisi hızlı tarama ile seçili ilçeyi çözümleme işini birbirinden ayırıyor.
Üretim Akışı
Açık veri seti ilçe, yaş grubu ve cinsiyet kırılımında normalize edildi.
Tarama için ısı matrisi, detay için nüfus piramidi kurularak aynı hikâye iki bağlı görünümde yeniden tasarlandı.
Arama, seçim kilidi ve yaş bandı sıralaması, okuyucunun tabloyu kaybetmeden ilerlemesi için eklendi.
Makale ve Görsel Okuma
İzmir Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı’nda yer alan 2023 tarihli veri seti, İzmir’in 30 ilçesinde hangi yaş grubunda kaç kişinin yaşadığını gösteriyor. Ancak bu tür tablolar, ilçeler arası farkı ve kadın-erkek dengesini aynı anda okumayı zorlaştırıyor.
Bu nedenle görsel sistem iki bağlı katman üzerine kuruldu. Sol tarafta ilçe ve yaş bandı yoğunluğunu tarayan bir ısı matrisi var; sağ panelde ise seçili ilçenin nüfus piramidi açılıyor. Okur önce örüntüyü görüyor, ardından aynı yüzeyde ayrıntıya inebiliyor.
Hücre üzerine gelmek hızlı önizleme sağlıyor; tıklamak ise ilçeyi ve yaş bandını sabitleyerek kadın-erkek dağılımını ayrıntılı biçimde görünür kılıyor.
Demografik tarama
İlçe ilçe yaş yoğunluğu ve cinsiyet dengesi
Sol taraftaki ısı matrisi hangi yaş bandının hangi ilçede yoğunlaştığını tarıyor; sağ panel aynı anda seçili ilçenin kadın-erkek dağılımını açıyor.
Hücre üzerinde gezinmek hızlı okuma sağlar, tıklamak ise ilçe ve yaş bandını sabitler. Arama kutusu matriste kaybolmadan ilçe bulmak için eklendi.
Yaş
90+
85-89
80-84
75-79
70-74
65-69
60-64
55-59
50-54
45-49
40-44
35-39
30-34
25-29
20-24
15-19
10-14
5-9
0-4
Yaş bandı sıralaması
25-29 bandında en yoğun ilçeler.
Yoğunluk, seçtiğiniz metrikteki gerçek değerlerle sıralanır.
Grafiğin gösterdiği ana hatlar
Veri setinin tamamında kadın ve erkek nüfusu birbirine çok yakın seyrediyor; ancak toplam içinde kadınların payı hafifçe daha yüksek.
Genç yaş bantlarında erkek yoğunluğu daha belirgin. İleri yaşlara gidildikçe ise kadın payı artıyor; özellikle 65 yaş sonrası bu fark daha görünür hale geliyor.
İlçeler aynı yaş ritmini taşımıyor. Merkez ilçeler ile çeper ilçeler arasında hem toplam yoğunlukta hem de belirli yaş bantlarının ağırlığında belirgin farklar oluşuyor.
Neden önemli?
Bu tablo yalnızca demografik bir özet sunmuyor. Aynı zamanda eğitim, sağlık, yaşlı bakımı ve sosyal hizmet planlaması gibi başlıklarda hangi ilçelerin hangi ihtiyaçlara daha yakın durduğunu da görünür kılıyor.
Sonuç
Bu çalışma, yaş verisini tablo düzeyinden çıkarıp karşılaştırmalı bir kamusal okuma yüzeyine dönüştürüyor. Hangi yaş gruplarının hangi ilçelerde yoğunlaştığını, cinsiyet farkının nerede belirginleştiğini ve yerel hizmet planlamasının hangi demografik baskılar altında şekillenebileceğini daha görünür kılıyor.
