Yazılara geri dön
Civic Stories Yayın: 20 Ocak 2024

İzmir ilçelerinde hangi memleketler öne çıkıyor?

İzmir'in ilçelerinde hangi dış köken kümelerinin öne çıktığını ilçe lokatörü ve karşılaştırmalı analizle gösteren çalışma.

Belediye memleket verisi İlçe lokasyon modeli Yerel JSON veri modülü React karşılaştırma yüzeyi

Kısa Özet

İzmir'in ilçelerinde yoğunlaşan dış köken kümelerini, ilçe lokatörü ve kent geneli kıyaslamasıyla görünür hale getiren bir çalışma.

Rol

Veri temizleme, mekânsal arayüz kurgusu, karşılaştırmalı görselleştirme

Etkisi

Tablo halinde okunması zor bir veri setini kamuya açık, keşfedilebilir bir haritaya dönüştürüyor.

İzmir ilçelerinde hangi memleketler öne çıkıyor?

İlçe sayısı

30

İzmir'in tüm ilçeleri lokatör görünümü ve sıralı köken paneliyle işlendi.

Veri hacmi

2.5K+ satır

İlçe bazlı memleket dağılımı yerel veri modülüne dönüştürülerek yeniden kullanıldı.

Bağlam ve Problem Alanı

Ham veri tablosu, ilçe bazlı memleket dağılımını anlamayı güçleştiriyordu. Hangi ilçede hangi köken gruplarının yoğunlaştığını görebilmek için mekânsal yön bulma ile sıralı kıyaslamayı aynı yüzeyde birleştirmek gerekiyordu.

Üretim Akışı

  • Belediye açık veri seti temizlenerek ilçe bazlı sıralamalar ve kent geneli köken dağılımı çıkarıldı.
  • Legacy HTML export içindeki coğrafi veri ve memleket sıralamaları yerel JSON modülüne dönüştürüldü.
  • İlçe seçimi, ilk 10 köken paneli ve kent geneli karşılaştırması aynı etkileşim akışına bağlandı.

Makale ve Görsel Okuma

İzmir, Türkiye’nin hemen her bölgesinden göç almış bir metropol. Bu nedenle “memleket” bilgisi yalnızca biyografik bir ayrıntı değil; kentin hangi ilçelerinde hangi hemşehri ağlarının yoğunlaştığını gösteren güçlü bir sosyal ipucu.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı’nda yer alan ve son güncellemesi 2023’e ait olan veri seti, ilçe bazlı memleket yoğunluklarını içeriyor. Bu sürümde eski gömülü harita ve ayrı karşılaştırma grafiği kaldırıldı; bunun yerine solda ilçe lokatörü, sağda ilk 10 memleket paneli, altta ise seçili ilçenin kent geneliyle farkını gösteren tek bir editoryal yüzey kuruldu.

İlçe köken haritası

İzmir'de dış köken kümeleri ilçelere nasıl dağılıyor?

İl silueti üstündeki lokatör, hangi ilçede hangi dış köken yoğunluğunun öne çıktığını gösteriyor. Sağ panel ilk 10 memleketi, alt bölüm ise seçili ilçeyi kent geneliyle kıyaslıyor.

Nokta üzerine gelmek hızlı önizleme sağlar, tıklamak ilçeyi sabitler. Harita yön bulmak, sağ sütun ise okuma hızını artırmak için tasarlandı.

İlçe bulucu

Nokta büyüklüğü, seçili ilçedeki en yüksek dış köken yoğunluğunu temsil eder.

İzmir il silueti + 30 ilçe lokatörü

İlçe kısayolları

Sol haritadan seçim yapabilir veya yoğunlaşan ilçelere doğrudan geçebilirsiniz.

Kent geneli kıyaslama

Seçili ilçenin dış köken profili, kent genelindeki aynı memleket payıyla yan yana okunuyor.

KONAK

MARDİN

İlçe: %39.9 / Kent: %6.4
İlçe payı44.556 kişi
Kent payı177.546 kişi

MANİSA

İlçe: %15.4 / Kent: %7.5
İlçe payı17.229 kişi
Kent payı207.730 kişi

KONYA

İlçe: %9.4 / Kent: %4.7
İlçe payı10.497 kişi
Kent payı130.028 kişi

AYDIN

İlçe: %7.7 / Kent: %3.4
İlçe payı8.575 kişi
Kent payı93.876 kişi

AFYONKARAHİSAR

İlçe: %5.8 / Kent: %3.4
İlçe payı6.455 kişi
Kent payı93.054 kişi

KARS

İlçe: %5.7 / Kent: %3.1
İlçe payı6.394 kişi
Kent payı86.726 kişi

ERZURUM

İlçe: %5.6 / Kent: %5.6
İlçe payı6.209 kişi
Kent payı154.668 kişi

BALIKESİR

İlçe: %5.5 / Kent: %2.9
İlçe payı6.200 kişi
Kent payı79.306 kişi
Kent geneli kıyaslamada İzmir doğumlular dışarıda bırakılıyor. Böylece ilçe farklarını belirleyen dış köken akışı daha berrak okunuyor.
Sol panel yön bulma, sağ panel bağlam okuma için ayrıldı.

Veride öne çıkan kümeler

Kent geneli sıralamada İzmir doğumlular açık ara ilk sırada yer alıyor. Ancak İzmir dışı köken akışına bakıldığında Manisa, Mardin, Erzurum ve Konya gibi iller daha belirgin hale geliyor. Bu nedenle görselde özellikle dış köken dağılımı öne çıkarılıyor; ilçe farklarını okunur kılan asıl katman burada ortaya çıkıyor.

İlçelere göre kıyaslama yapıldığında, aynı şehirden ya da aynı bölgeden gelen insanların belirli kümeler oluşturduğu görülüyor. Bu durum, yerleşik hemşehri ağlarının, ekonomik bağların ve yakın çevre etkisinin kentsel mekânda nasıl çalıştığını hatırlatıyor.

Merkez ilçeler ile çeper ilçeler arasındaki farklar da bu noktada önem kazanıyor. Bazı ilçelerde dış köken çeşitliliği daha dengeli dağılırken, bazılarında belirli memleket kümeleri çok daha baskın hale geliyor.

Veri notu

Veri setinin bazı satırlarında eksik rakamlar bulunduğu için sayısal değeri olmayan hücreler görselleştirme dışında bırakıldı. Bu nedenle sonuçlar kesin nüfus muhasebesi olarak değil, kamu verisi üzerinden örüntü okumaya yarayan bir çerçeve olarak değerlendirilmelidir.

Neden önemli?

Bu dağılım, kentsel aidiyetin yalnızca ikamet adresiyle değil sosyal ağlarla da kurulduğunu gösteriyor. Aynı veri, yerel yönetimlerin mahalle ölçeğindeki kültürel çeşitliliği, iletişim stratejilerini ve kamusal hizmet ihtiyacını daha somut okumalarına da yardımcı olabilir.

İlgili Çalışmalar

Aynı problem alanını farklı açılardan ilerleten seçili çalışmalar.

İzmir'de yaş dağılımı: ilçe ilçe demografik tablo
Civic Stories

Türkçe makale

10 Şub 2024

İzmir'de yaş dağılımı: ilçe ilçe demografik tablo

An interactive age-distribution study of İzmir that compares district, age group, and gender patterns in a single visual system.

Role: Veri temizleme, demografik modelleme, etkileşim tasarımı

Impact: Demografik veriyi tablo düzeyinden çıkarıp karşılaştırmalı, kamuya açık bir grafik deneyimine dönüştürüyor.

İzmir açık nüfus verisi Yaş ve cinsiyet normalizasyonu Bağlı React grafik sistemi Astro anlatı akışı
İzmir'in trafik riski: kaza ve arıza kayıtları ne söylüyor?
Civic Stories

Türkçe makale

15 Ara 2024

İzmir'in trafik riski: kaza ve arıza kayıtları ne söylüyor?

An investigation into Izmir traffic collisions built from more than 17,000 civic records, with charts and a citywide heatmap.

Role: Veri temizleme, kentsel risk analizi, etkileşimli anlatı tasarımı

Impact: Turns a large municipal dataset into a public-facing explanation of when and where traffic risk rises.

İzmir Ulaşım Merkezi verisi Zaman yoğunluğu modelleme React scrollytelling grafikleri Astro haber akışı